درباره کتاب
آیا تا به حال فکر کرده‌اید چرا همه چیز در خانه، شهر و حتی روی مچ دستتان ناگهان «هوشمند» شده است؟ جیتان سادوفسکی در کتاب تحسین‌شده «بسیار هوشمند: چگونه سرمایه‌داری دیجیتال، داده‌ها را استخراج، زندگی ما را کنترل و جهان را تصرف می‌کند؟» (انتشارات ام‌آی‌تی، ۲۰۲۰) پاسخی قاطع و هشداردهنده به این پرسش می‌دهد.

این کتاب پرده از واقعیتی پنهان برمی‌دارد: انقلاب فناوری‌های هوشمند را نباید صرفاً داستانی از راحتی و پیشرفت دانست. سادوفسکی نشان می‌دهد که پشت هر دستگاه «خودکار»، هر اپلیکیشن ردیاب و هر سنسوری در شهرهای مدرن، منطق قدرتمندتری کار می‌کند: سرمایه‌داری دیجیتال. هدف واقعی این سیستم تنها فروش ابزار نیست، بلکه دو خواست بنیادین را دنبال می‌کند: استخراج حداکثری داده‌های شخصی و اعمال کنترل ظریف بر رفتار تک تک ما.

ساختار کتاب بسیار هوشمندانه است. سادوسکی از کوچک‌ترین مقیاس شروع می‌کند: خود هوشمند (نحوه ردیابی قدم، ضربان قلب و حتی خلق‌وخوی ما). سپس به خانه هوشمند می‌رود (جایی که یخچال، لامپ و دستیار صوتی، پنجره‌هایی به حریم خصوصی ما باز می‌کنند). و در نهایت، ترسناک‌ترین بخش را روایت می‌کند: شهر هوشمند؛ زیست‌بومی که شرکت‌ها و دولت‌ها با دسترسی به همه داده‌ها، ابزار نظارتی در سطح نظامی را در دست می‌گیرند.

نویسنده با زبانی طنزآمیز، روان و بی‌پرده، مثال‌های روزمره و ملموسی می‌زند (مثل مسواک بلوتوث‌داری که عادات مسواک زدن شما را به بیمه گزارش می‌دهد) تا نشان دهد هر «راحتی» کوچک، بهایی به نام ازدست‌دادن اختیار و حریم خصوصی دارد.

«بسیار هوشمند» یک هشدار ضروری برای عصر دیجیتال امروز است؛ کتابی که دیگر نمی‌توانید پس از خواندنش مثل سابق به فناوری‌های به‌ظاهر بی‌ضرر اطرافتان نگاه کنید. اگر دغدغه حریم خصوصی، قدرت شرکت‌های فناوری و آینده جوامع هوشمند را دارید، خواندن این اثر را قاطعانه به شما توصیه می‌کنم.